| Lewis & Short Latin Dictionary
| Corpus | Words | Max. Inst. | Freq./10K | Min. Inst. | Freq./10K |
| Latin Texts | 3405121 | 2438 | 7.16 | 176 | 0.52 |
| Click on a number in the Max. Inst. column to search for this word in that group of texts. | Click on a number in the Freq./10K column for a more detailed frequency table. |
nascor, nâtus, nasci (ante-class., and in poets of the class. period also gnatus, v. under P. a. B.; part. fut. nasciturus, Pall. Jun. 7, § 8; Vulg. Judic. 13, 8), 3, v. dep. [from gnascor, gnatus, root gen, whence gigno; cf. Gr. gennaô], to be born, to be begotten (of or by male or female). I. Lit.; constr. with ex or de and abl., or with abl. alone; rarely with ab and abl. 1. With ex and abl. (esp. with name or other appellation of the mother): cum ex utrâque (uxore) filius natus esset , Cic. de Or. 1, 40, 183: cujus ex filiâ natus est Sestius , id. Fam. 13, 8, 1: Servius Tullius ex serva Tarquiniensi natus , id. Rep. 2, 21, 37: ex hac feminâ debuit nasci, qui, etc. , Sen. ad Helv. 16, 6: natam sibi ex Poppaeâ filiam , Tac. A. 15, 23 init.: ex Thetide natus , Quint. 3, 7, 11: ex Urbiniâ natus , id. 7, 2, 5: Alexandri filius natus ex Barsine , Just. 13, 2, 7; cf.: negantis (Domitii) quidquam ex se et Agrippinâ nisi detestabile nasci potuisse , Suet. Ner. 6: quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera , Cic. N. D. 2, 24, 62; cf.: convinces facile ex te esse natum, nam tui similis est probe , Ter. Heaut. 5, 4, 7: ex militibus Romanis et Hispanis mulieribus natos se memorantes , Liv. 43, 3, 2; very rarely with a designation of the father, and only with pronouns: ex hoc Domitius nascitur , Suet. Ner. 4 init.: Neoptolemus ex quo nata est Olympias , Just. 17, 3, 14: ex quo nasci nepotes deceat , Plin. Ep. 1, 14, 2: illum ex me natum , Val. Max. 5, 10 ext. 3; cf.: quod tibi filiolus vel filia nascitur ex me , Juv. 9, 83.-- 2. With de and abl.: de tigride natus , Ov. M. 9.612; cf.: de stirpe dei nasci , id. ib. 11.312: de pellice natus , id. ib. 4.422: natus de muliere , Vulg. Job, 14, 1; 15, 14. -- 3. With abl. (so usually with proper names; and with general designations of parents, family, etc.): quos omnes Erebo et Nocte natos ferunt , Cic. N. D. 3, 17, 44: Hercules Jove natus , id. ib. 3, 16, 42: Nilo natus , id. ib. 3, 16, 42: nascetur Oedipus Lao , id. Fat. 13, 30: patre Marte , id. Rep. 2, 2, 4: Paulo , id. Off. 1, 33, 121: privignus Poppaeâ natus , Suet. Ner. 55: Ascanius Creusâ matre natus , Liv. 1.3.2: Junia , Vell. 2, 127, 4: amplissimâ familiâ nati adulescentes , Caes. B. G. 7.37.1: honestis parentibus , Quint. 1, 11, 85; Sen. Contr. 7, 21, 1: Mela quibus Gallio et Seneca parentibus natus , Tac. A. 16, 17: deus deo natus , Liv. 1.16.3: imperioso patre , id. 7.4.5; 9.1.12: Assaraco natus Capus, Enn. ap. Philarg. ad Verg. G. 3.35 (Ann. v. 31 Vahl.): patre certo nasci , Cic. Rosc. Am. 16.46: Apolline natus , Ov. M. 15.639: natus deâ, son of a goddess, i. e. Achilles, id. M. 12.86; so, natus deâ , of Æneas, Verg. A. 1.582: matre Musâ natus , Cic. N. D. 3, 18, 45: nascetur pulcrâ Trojanus origine Caesar , Verg. A. 1.286.-- 4. With ab and abl.: generari et nasci a principibus , Tac. H. 1, 16: et qui nascentur ab illo , Verg. G. 1.434.-- 5. In other constrr.: post homines natos , since men have lived, Cic. Phil. 11.1.1: post genus hominum natum , id. Balb. 10.26: in miseriam nascimur , id. Tusc. 1, 5, 9: aves omnes in pedes nascuntur , with the feet foremost, Plin. 10, 53, 74, § 149: ad homines nascendos vim hujus numeri (septenarii) pertinere , to the formation of man in the womb, Gell. 3, 10, 7: homo nascitur ad laborem , i. e. it is his nature to suffer it, Vulg. Job, 5, 7.-- B. Transf., to rise, take beginning, derive origin, spring forth, grow, be found: O fortunatam natam me consule Romam, Cic. ap. Quint. 11, 1, 24; and ap. Juv. 10, 122: humi nascentia fraga , Verg. E. 3.92: cum nata fuerint folia , Vulg. Marc. 13, 28: nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus , is found, produced, Caes. B. G. 5.12: onyx nascitur circa Thebas Aegyptias , Plin. 36, 8, 12, § 61: ex palude nascitur amnis , rises, id. 36, 26, 65, § 190: nascere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum , rise, Verg. E. 8.17: unde nigerrimus Auster Nascitur , id. G. 3.278: nascens luna , Hor. C. 3.23.2; id. S. 2, 4, 30: nascentia templa , newly built, Mart. 6, 4, 3: Circaeis nata forent an Lucrinum ad saxum ... ostrea , Juv. 4, 140.--To rise, be formed (of a hill): ab eo flumine collis nascebatur , Caes. B. G. 2.18; cf.: nascitur altera moles , Sil. 3, 530. -- II. Trop. A. To arise, spring forth, proceed from, be produced: scribes ad me, ut mihi nascatur epistulae argumentum , Cic. Fam. 16, 22, 2: nulla tam detestabilis pestis est, quae non homini ab homine nascatur , id. Off. 2, 5, 16: fateor ea me studiose secutum ex quibus vera gloria nasci posset , id. Fam. 15, 4, 13: facinus natum a cupiditate , id. Verr. 2.2.34.§ 82; id. Font. 16.37: visus ei dicitur draco ... dicere quo illa loci nasceretur , id. Div. 2, 66, 135: strumae nascuntur maxime in cervice , Cels. 5, 28, 7; 7, 12, 1 fin.; 7, 6, 4 fin.: onychem in Arabiae tantum montibus nasci putavere , Plin. 36, 7, 12, § 59: frumenta nata sunt , Cic. Verr. 2.3.63.§ 147: ex quo uno haec omnia nata et profecta esse concedit , id. Quint. 28.85; id. Agr 2, 33, 90: profectio nata a timore defectionis , Caes. B. G. 7.43: querelae verae nascuntur pectore ab imo , Cat. 64.198: omnis obligatio vel ex contractu nascitur vel ex delicto , Gai. Inst. 3, 88 sq.--With ut: ex hoc nascitur ut , hence it follows that, Cic. Fin. 3, 19, 63; Sen. Ep. 74, 11.-- B. Esp., of the spiritual renewal of a religious experience, to be regenerated, born again (eccl. Lat.): quod natum est ex spiritu, spiritus est , Vulg. Johan. 3, 6: nasci denuo , id. ib. 3, 7: natus ex Deo , id. 1 Johan. 3, 9, etc.--Hence, P. a. A. nascens, entis, arising, beginning, nascent, infant, immature: ante Periclem et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis, sed jam adultis fuerunt, littera nulla est, etc. , Cic. Brut. 7, 27: eloquentiam pueris induunt adhuc nascentibus , Petr. 4: (vitulus) vexat nascenti robora cornu , Juv. 12, 9.-- 2. Subst.: nascentia, ium, n., organic bodies, esp. plants, Vitr. 5, 1, 3; 5, 8, 1.-- B. nâtus, a, um, P. a., born; hence, 1. Subst.: nâtus (gnâtus), i, m., a son; and nâta (gnâta), ae, f. (dat. and abl. pl. natabus, where ambiguity is to be avoided, Plaut. ap. Prisc. p. 733 P.; Inscr. Orell. 7421; Phocas, p. 1707 P.; v. Neue, Formenl. 1, p. 29), a daughter; in plur.: nati (gnati), children, offspring: caritas, quae est inter natos et parentes , Cic. Lael. 8, 27: bellum prope inter parentes natosque , Liv. 1.23.1; cf. id. 5.40.3: cum pecore et gnatis , Hor. S. 2, 2, 115: et trepidae matres pressere ad pectora natos , Verg. A. 7.518: mihi ausculta, nate, pueros jube cremarier , Enn. ap. Non. 246, 11 (Trag. v. 329 Vahl.); Hor. S. 1, 3, 43: natam conlocare alicui , Plaut. Aul. Arg. 1.15: o gnata , Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 46 Vahl.): si quis gnatam pro mutâ devovet agnâ , Hor. S. 2, 3, 219; cf. id. ib. 2, 3, 199: Hectoris natum de muro jactarier , Enn. ap. Varr. L. L. 10, § 70 Müll. (Trag. v. 130 Vahl.); so, Nerei natae , id. ap. Prisc. p. 733 P. (Trag. v. 135 Vahl.): maxima natarum Priami , Verg. A. 1.654; Ov. M. 13.661.--Esp. in the phrase natus nemo, not a human being, nobody (Plautine for nemo mortalis): tamquam si natus nemo in aedibus habitet , Plaut. Most. 2.1.55 Lorenz ad loc.; id. ib. 2.2.20: nato nemini , id. Cas. 2.4.15; id. Ps. 1.3.63.-- 2. Adj. a. Natus alicui rei or ad aliquam rem, born, made, destined, designed, intended, produced by nature for any thing. (a). With dat. (class.): me credo huic esse natum rei, ferundis miseriis , Ter. Ad. 4, 2, 6: non sibi se soli natum meminerit, sed patriae, sed suis , Cic. Fin. 2, 14, 45: natus huic imperio , id. Cael. 24.59: gurges atque helluo natus abdomini suo, non laudi atque gloriae , id. Pis. 17.41: Judaei et Syri, nationes natae servituti , id. Prov. Cons. 5.10. -- (b). With ad (class.): vir ad omnia summa natus , Cic. Brut. 68, 239: natus ad haec tempora , id. Phil. 12.4.9: ad dicendum natus aptusque , id. de Or. 1, 22, 99: ad haudem et ad decus nati, suscepti, instituti sumus , id. Fin. 5, 22, 63: ad hoc unum natus , id. Or. 28, 99: ut ad cursum equus, ad arandum bos, ad indagandum canis, sic homo ad intellegendum et agendum natus est , id. Fin. 2, 13, 40: natus ad sacra Cithaeron , Ov. M. 2.223: canor mulcendas natus ad aures , id. ib. 5.561.-- (g). With inf. (poet.): quid meruere boves, animal ... natum tolerare labores , Ov. M. 15.120: sentes tantummodo laedere natae, id. de Nuce, 113.-- (d). With in and acc. (poet.): nati in usum laetitiae scyphi , Hor. C. 1.27.1; Ov. M. 14.99; 15.117.--(e) With propter (rare): apros, animal propter convivia natum , Juv. 1, 141.-- b. Formed or constituted by nature in any manner: alius ager bene natus, alius male , Varr. R. R. 1, 6, 1: sarmenta male nata , Col. 4, 24, 7: ita natus locus est , Liv. 9.2: inculti versûs et male nati , Hor. Ep. 2, 1, 233.-- (b). Pro re natâ, or (ante- and post-class.) e re natâ, under the present circumstances, according to the state of affairs, as matters are: ut in his pro re natâ non incommode possint esse , Cic. Att. 7, 14, 3: Antonii colloquium cum heroibus nostris pro re natâ non incommodum , id. ib. 14, 6, 1; 7, 8, 2: e re natâ melius fieri haud potuit, quam factum est , Ter. Ad. 3, 1, 8; App. M. 4, p. 143, 38.-- c. With a specification of time, so old, of the age of, etc.: eques Romanus annos prope XC. natus , Cic. Verr. 2.3.25.§ 62: annos natus unum et viginti , id. de Or. 3, 20, 74: cum annos ad quinquaginta natus esset , id. Clu. 40.110: cum quinque et viginti natus annos dominatum occupavisset , id. Tusc. 5, 20, 57: Cato annos quinque et octoginta natus excessit e vitâ , id. Brut. 20, 80; in inscr. ANNORVM NATVS, etc., Inscr. Mon. Scip. n. 7; Inscr. Marini Atti, p. 564.-- Sometimes, in order to specify the age more exactly, major or minor, without or with quam, is added: annos nata est sedecim non major , Ter. Eun. 3, 3, 23: minor quinque et viginti annis natus , Nep. Han. 3, 2: minor triginta annis natus , Cic. Verr. 2.2.49.§ 122: homo annos natus major quadraginta , over forty years old, Cic. Rosc. Am. 14.49: Dionysius major annos sexaginta natus decessit , Nep. Reg. 2, 3: cum liberis majoribus quam quindecim annos natis , Liv. 45, 32, 3: minorem quam annos sex, majorem quam annos decem natam, negarunt capi fas esse , Gell. 1, 12, 1.--For major, minor, sometimes with plus, minus (ante-class.): plus triginta annis natus sim , Plaut. Men. 3.1.1: annos sexaginta natus es aut plus , Ter. Heaut. 1, 1, 11; cf.: non amplius novem annos natus , Nep. Han. 2, 3.--Act. collat. form: nasco, ere, to be born, etc.: ubi germen nascere coeperit , Cato, R. R. 151 fin.
|