| Lewis & Short Latin Dictionary
| Corpus | Words | Max. Inst. | Freq./10K | Min. Inst. | Freq./10K |
| Latin Texts | 3405121 | 1685 | 4.95 | 99 | 0.29 |
| Click on a number in the Max. Inst. column to search for this word in that group of texts. | Click on a number in the Freq./10K column for a more detailed frequency table. |
Multiple entries for this lemma:
lâtus, a, um, adj. [old Lat. stlâtus, Paul. ex Fest. p. 313; Sanscr. root star-, strnâmi = sterno; Gr. stor- in stornumi, stratos; Lat. sterno, stratus, torus; cf. strâges, struo; not connected with platus, nor with 3. lâtus = tlêtos], broad, wide. I. Lit.: fossa , Cic. Tusc. 5, 20, 59: mare , id. Verr. 2.4.46.§ 103: via , id. ib. 2, 4, 53, § 119: agri , id. Rep. 5, 2, 3: clavus , Quint. 11, 3, 138 (v. clavus): umeri , Verg. A. 9.725; cf.: artus barbarorum , Tac. A. 2, 21: lati et lacertosi viri , broad-shouldered, Col. 1, 9, 4; Cic. Rep. 6, 20, 21: rana bove latior , Phaedr. 1, 24, 5: palus non latior pedibus quinquaginta , Caes. B. G. 7.19: latissimum flumen , id. ib. 2.27: latissimae solitudines , id. ib. 6.22: comesse panem tris pedes latum , Plaut. Bacch. 4.1.8: fossae quindecim pedes latae , Caes. B. G. 7.72: areas latas pedum denum facito , Col. 2, 10, 26: populi , Verg. A. 1.225: moenia lata videt , id. ib. 6.549: latis otia fundis , id. G. 2.468: ne latos fines parare studeant. Caes. B. G. 6.21: ager , Liv. 23, 46: orbis , Hor. C. 1.12.57: terrae , Ov. M. 2.307: lata Polyphemi acies , wide eye, Juv. 9, 64.--Neutr. absol.: crescere in latum , to increase in width, widen, Ov. M. 1.336.--Absol.: per latum , Vulg. Ezech. 46, 22: in lato pedum centum , Lampr. Alex. Sev. 26, 7.-- B. Transf., poet., for proud, swelling (cf. Eng. vulg. spreading): latus ut in circo spatiere , that you may stalk along largely, proudly, Hor. S. 2, 3, 183: lati incesserunt et cothurnati (histriones) , Sen. Ep. 76, 31. -- II. Trop. A. In gen., broad, wide, wide-spread, extended (mostly post-Aug.): vox , Quint. 11, 3, 82; cf.: verba , pronounced broadly, Cic. de Or. 3, 12, 46: gloria , widespread, Plin. Ep. 4, 12, 7: lato Murrus caligat in hoste , Sil. 1, 499: interpretatio , broad, not strict, lenient, Dig. 22, 1, 1: culpa , great, ib. 50, 16, 213; 11, 6, 1 fin.: fuga , a kind of banishment, whereby all places are forbidden to the exile but one, ib. 48, 22, 5.-- B. In partic., of style, diffuse, detailed, copious, prolix: oratio Academicorum liberior et latior (opp. Stoicorum oratio astrictior et contractior) , Cic. Brut. 31, 120: latum atque fusum , Quint. 11, 3, 50: latiore varioque tractatu , id. 7, 3, 16: latiore quadam comprehensione , id. 2, 5, 14: genus orandi latum et sonans , Tac. H. 1, 90: Aeschines his latior et audentior , Quint. 12, 10, 23.-- Hence, adv.: lâtê, broadly, widely, extensively; with longe, on all sides, far and wide, everywhere. 1. Lit.: late longeque diffusus , Cic. Leg. 1, 12, 34: omnibus longe lateque aedificiis incensis , Caes. B. G. 4.35: minus late vagari , id. ib. 1.2: regnare , Just. 13, 7: populus late rex , Verg. A. 1.21; cf.: diu Lateque victrix , Hor. C. 4.4.23: cladem inferre , Tac. H. 3, 23.--Comp.: latius demum operaest pretium ivisse , Plaut. Most. 3.2.156: itaque latius quam caedebatur ruebat (murus) , Liv. 21, 11: possidere (agros) , Ov. M. 5.131: metui , Tac. A. 12, 43. --Sup.: ager latissime continuatus , Cic. Agr. 2.26.70: quam latissime possint, ignes faciant , Nep. Eum. 9, 3.-- 2. Trop.: ars late patet, widely. Cic. de Or. 1, 55, 235: Phrygiae late refer primordia gentis , Ov. H. 17, 57.--Comp.: latius loquuntur rhetores, dialectici compressius , Cic. Fin. 2, 6, 17: quod pateat latius , of rather extensive application, Cic. Off. 3, 4, 19: latius perscribere , Caes. B. C. 2, 17: uti opibus , more lavishly, Hor. S. 2, 2, 113.--Sup.: fidei bonae nomen latissime manat , Cic. Off. 3, 17, 70: latissime patere , id. ib. 3, 17, 69.
latus, eris, n. [cf. Gr. platus; Lat. later, Latium, plautus or plotus], the side, flank of men or animals. I. Lit.: ego vostra faciam latera lorea , Plaut. Mil. 2.1.2: quid conminatu's mihi? Con. Istud male factum arbitror, quia non latus fodi, id. Aul. 3.2.4: occidisse ex equo dicitur, et latus offendisse vehementer , Cic. Clu. 62.175: cujus latus ille mucro petebat , id. Lig. 3.9: laterique accommodat ensem , Verg. A. 2.393; Quint. 2, 13, 12; 11, 3, 69; 118: laterum inclinatione forti ac virili , id. 1, 11, 18: vellere latus digitis, to twitch one by the side (in order to attract attention), Ov. A. A. 1, 606; cf.: si tetigit latus acrior , Juv. 7, 109: tum latus ei dicenti condoluisse ... dieque septimo est lateris dolore consumptus , pleurisy, Cic. de Or. 3, 2, 6; so, lateris dolor , Cato, R. R. 125; Cels. 2, 7; 8; Plin. 21, 21, 89, § 155: lateris vigili cum febre dolor , Juv. 13, 229; cf.: laterum dolor aut tussis , Hor. S. 1, 9, 32: artifices lateris, i. e. those who make skilful side movements or evolutions, ballet-dancers, Ov. A. A. 3, 351: latus tegere alicui , to walk by the side of one, Hor. S. 2, 5, 18: claudere alicui , Juv. 3, 131; and: mares inter se uxoresque contendunt, uter det latus illis (sc. pantomimis) , Sen. Q. N. 7, 32, 3.--Of animals: equorum , Lucr. 5, 1324: cujus (equi aënei) in lateribus fores essent, Cic. Off. 3, 9, 38.-- 2. Of orators, the lungs: lateribus aut clamore contendere , Cic. de Or. 1, 60, 255: quae vox, quae latera, quae vires, etc. , id. Verr. 2.4.30.§ 67: ut lateris conatus sit ille, non capitis , Quint. 1, 11, 8; cf.: lateris pectorisve firmitas an capitis etiam plus adjuvet , id. 11, 3, 16; so id. 11, 3, 40: dum vox ac latus praeparetur , id. 10, 7, 2; 11, 3, 13: voce, latere, firmitate (constat orator) , id. 12, 11, 2: neque enim ex te umquam es nobilitatus, sed ex lateribus et lacertis tuis , Cic. de Sen. 9, 27: cum legem Voconiam voce magna et bonis lateribus suasissem , id. ib. 5, 14: illa adhuc audaciora et majorum, ut Cicero existimat, laterum , Quint. 9, 1, 29.-- 3. Poet., in mal. part., Lucil. ap. Non. 260, 30; Ov. H. 2, 58; 19, 138; Prop. 2, 2, 12: lateri parcere , Juv. 6, 37.-- B. Transf., in gen. 1. The side, flank, lateral surface of a thing (opp. frons and tergum; v. h. vv.): collis ex utraque parte lateris dejectus habebat et in frontem leniter fastigatus paulatim ad planiciem redibat , on each side, Caes. B. G. 2.8; cf. Plin. 17, 23, 35, § 202: terra angusta verticibus, lateribus latior , Cic. Rep. 6, 20, 21: latus unum castrorum , Caes. B. G. 2.5: insula, cujus unum latus est contra Galliam , id. ib. 5.13: et (Fibrenus) divisus aequaliter in duas partis latera haec (insulae) adluit , Cic. Leg. 2, 3, 6.--Of a maritime country, the coast, seaboard: Illyricum , Juv. 8, 117: castelli , Sall. J. 93: tum prora avertit et undis Dat latus , the ship's side, Verg. A. 1.105: ubi pulsarunt acres latera ardua fluctus , Ov. M. 11.529: nudum remigio , Hor. C. 1.14.4; id. Epod. 10, 3: dextrum (domus) , id. Ep. 1, 16, 6: mundi , id. C. 1.22.19: crystallus sexangulis nascitur lateribus , surfaces, Plin. 37, 2, 9, § 26.--Of an army, the flank, Tac. Agr. 35: reliquos equites ad latera disponit , Caes. B. G. 6.7: ex itinere nostros latere aperto aggressi , id. ib. 1.25; cf. id. ib. 2.23 fin.: ad latus apertum hostium constitui , id. ib. 4.25: ne simul in frontem, simul in latera, pugnaretur , Tac. Agr. 35.--So in fighting: latus dare, to expose one's side or flank to the adversary, Val. Fl. 4, 304 (v. II. A. infra).-- b. Esp. freq.: a (ab) latere, on or at the side or flank; a or ab lateribus, on or at the sides or flanks (opp. a fronte, in front, before, and a tergo, at the back, behind): a tergo, a fronte, a lateribus tenebitur , Cic. Phil. 3.13.32: a fronte atque ab utroque latere cratibus ac pluteis protegebat , Caes. B. C. 1, 25 fin.; id. B. G. 2.25: ab omni latere securus , Amm. 16, 9, 3: ab latere aggredi , Liv. 27, 48: disjectos ab tergo aut lateribus circumveniebant , Sall. J. 50 fin.: ne quis inermibus militibus ab latere impetus fieri posset , Caes. B. G. 3.29: Sulla profligatis iis, quos advorsum ierat, rediens ab latere Mauris incurrit , Sall. J. 101, 8: si ex hac causa unda prorumperet, a lateribus undae circumfunderentur , Sen. Q. N. 6, 6, 4: a lateribus, a fronte, quasi tria maria prospectat , Plin. Ep. 2, 17, 5.-- c. Less freq. with ex: latere ex utroque , Lucr. 2, 1049: ex lateribus aggredi aliquem , Sall. C. 60: tribus ex lateribus (locus) tegebatur , Hirt. B. Alex. 28.4: ex alio latere cubiculum est politissimum , Plin. Ep. 2, 17, 10: omni ex latere armorum molibus urgeri , Amm. 19, 7, 7.-- d. With de: de latere ire , Lucr. 6, 117.--Without prep.: alio latere , Tac. A. 3, 74.-- 2. Poet. (pars pro toto), the body: penna latus vestit, tenet , Ov. M. 2.376: nunc latus in fulvis niveum deponit harenis , id. ib. 2.865; cf. id. ib. 3.23; 14, 710: forte , Hor. Ep. 1, 7, 26: fessum longâ militiâ , id. C. 2.7.18: credidit tauro latus , id. ib. 3.27.26: liminis aut aquae Caelestis patiens latus , id. ib. 3.10.20.-- II. Trop. A. In gen.: in latera atque in terga incurrere, to attack the sides, i. e. the unguarded points, Quint. 9, 1, 20: aliena negotia centum Per caput et circa saliunt latus , encompass on every side, Hor. S. 2, 6, 34: ut a sems latere numquam discederem , never left his side, Cic. Lael. 1, 1; cf.: aliquem lateri alicujus adjungere, to attach to his side, i. e. to give him for a companion, Quint. 1, 2, 5; so, alicui latus dare, of a client , Sen. Q. N. 7, 32, 3 (cf. B. 1. infra): lateri adhaerere gravem dominum , hung about them, threatened them, Liv. 39, 25: Illyriorum rex, lateri ejus haerens, assiduis precibus promissa exigebat , Just. 29, 4, 8; cf.: Agathocles regis lateri junctus, civitatem regebat , id. 30, 2, 5: circumfusa turba lateri meo , Liv. 6.15.--Esp.: sacpe dabis nudum latus , expose, Tib. 1, 4, 52: la. tus imperii nudum , Flor. 3, 5, 4: nec adulatoribus latus praebeas , expose yourself, lay yourself open to, Sen. Q. N. 4 praef.: latere tecto abscedere, i. e safe, unharmed, Ter. Heaut. 4, 2, 5: hic fugit omnes Insidias nullique malo latus obdit apertum , Hor. S. 1, 3, 59: ex uno latere constat contractus , on one side, Dig. 19, 1, 13 fin.; so ib. 3, 5, 5: nulla ex utroque latere nascitur actio , ib. 3, 5, 6, § 4.-- B. In partic. 1. To express intimacy, attachment: latus alicui cingere , to cling to, Liv. 32, 39, 8; esp. in the phrase: ab latere, at the side of, i. e. in intimate association with (rare, and perh. not ante-Aug.): ab latere tyranni: addit eos ab latere tyranni , Liv. 24, 5, 13; Curt. 3, 5, 15; cf.: ille tuum, Castrice, dulce latus , your constant associate, Mart. 6, 68, 4.-- 2. Relationship, kindred, esp. collateral relationship (post-Aug.): quibus (liberis) videor a meo tuoque latere pronum ad honores iter relicturus , Plin. Ep. 8, 10, 3: sunt et ex lateribus cognati ut fratres sororesque , Dig. 38, 10, 10, § 8: ex latere uxorem ducere , ib. 23, 2, 68: latus omne divinae domus , Stat. S. 5 praef.: omnes personae cognatorum aut supra numerantur, aut infra, aut ex transverso, sive a latere ... a latere, fratres et sorores, liberique eorum; item parentium fratres et sorores liberique eorum, (Ulp.) de Grad. Cogn. 2 ap. Huschke, Jurisp. Antejust. p. 530.
lâtus, a, um, Part., v. fero.
|