| Lewis & Short Latin Dictionary
| Corpus | Words | Max. Inst. | Freq./10K | Min. Inst. | Freq./10K |
| Latin Texts | 3405121 | 24851 | 72.98 | 21447 | 62.98 |
| Click on a number in the Max. Inst. column to search for this word in that group of texts. | Click on a number in the Freq./10K column for a more detailed frequency table. |
Multiple entries for this lemma:
dico, âvi, âtum, 1 (dixe for dixisse, Val. Ant. ap. Arn. 5, 1; DICASSIT dixerit , Paul. ex Fest. p. 75, 15; rather = dicaverit), v. a. [orig. the same word with 2. dîco; cf. the meaning of abdico and abdîco, of indico and indîco, dedico, no. II. A. al., Corss. Ausspr. 1, 380]. I. To proclaim, make known. So perh. only in the foll. passage: pugnam , Lucil. ap. Non. 287, 30.--Far more freq., II. Relig. t. t., to dedicate, consecrate, devote any thing to a deity or to a deified person (for syn. cf.: dedico, consecro, inauguro). A. Prop.: et me dicabo atque animam devotabo hostibus , Att. ap. Non. 98, 12: donum tibi (sc. Jovi) dicatum atque promissum , Cic. Verr. 2.5.72; cf.: ara condita atque dicata , Liv. 1.7 (for which aram condidit dedicavitque, id. 28, 46 fin.); so, aram , id. 1.7; 1.20: capitolium, templum Jovis O. M. , id. 22, 38 fin.: templa , Ov. F. 1, 610: delubrum ex manubiis , Plin. 7, 26, 27, § 97: lychnuchum Apollini , id. 34, 3, 8, § 14: statuas Olympiae , id. 34, 4, 9, § 16: vehiculum , Tac. G. 40: carmen Veneri , Plin. 37, 10, 66, § 178; cf. Suet. Ner. 10 fin. et saep.: cygni Apollini dicati , Cic. Tusc. 1, 30, 73.-- 2. With a personal object, to consecrate, to deify (cf. dedico, no. II. A. b.): Janus geminus a Numa dicatus , Plin. 34, 7, 16, § 34: inter numina dicatus Augustus , Tac. A. 1, 59.-- B. Transf., beyond the relig. sphere. 1. To give up, set apart, appropriate a thing to any one: recita; aurium operam tibi dico , Plaut. Bacch. 4.9.72; so, operam , id. Ps. 1.5.147; Ter. Ph. 1, 2, 12: hunc totum diem tibi , Cic. Leg. 2, 3, 7: tuum studium meae laudi , id. Fam. 2, 6, 4: genus (orationis) epidicticum gymnasiis et palaestrae , id. Or. 13, 42: librum Maecenati , Plin. 19, 10, 57, § 177; cf.: librum laudibus ptisanae , id. 18, 7, 15, § 75 al.: (Deïopeam) conubio jungam stabili propriamque dicabo, Verg. A. 1.73; cf. the same verse , ib. 4, 126: se Crasso , Cic. de Or. 3, 3, 11; cf.: se Remis in clientelam, * Caes. B. G. 6.12.7: se alii civitati , to become a free denizen of it, Cic. Balb. 11.28; for which: se in aliam civitatem , id. ib. 12 fin.--* 2. (I. q. dedico, no. II. A.) To consecrate a thing by using it for the first time: nova signa novamque aquilam , Tac. H. 5, 16.-- Hence, dicâtus, a, um, P. a. (acc. to no. II.), devoted, consecrated, dedicated: loca Christo dedicatissima, August. Civ. Dei, 3, 31: CONSTANTINO AETERNO AVGVSTO ARRIVS DIOTIMVS ... N. M. Q. (i. e. numini majestatique) EIVS DICATISSIMVS , Inscr. Orell. 1083.
dîco, xi, ctum, 3 (praes. DEICO, Inscr. Orell. 4848; imp. usu. dic; cf. duc, fac, fer, from duco, etc., DEICVNTO, and perf. DEIXSERINT, P. C. de Therm. ib. 3673; imp. dice, Naev. ap. Fest. p. 298, 29 Müll.; Plaut. Capt. 2.2.109; id. Bac. 4.4.65; id. Merc. 1.2.47 al.; cf. Quint. 1, 6, 21; fut. dicem = dicam, Cato ap. Quint. 1, 7, 23; cf. Paul. ex Fest. p. 72, 6 Müll.--Another form of the future is dicebo, Novius ap. Non. 507 (Com. v. 8 Rib.). --Perf. sync.: dixti , Plaut. As. 4.2.14; id. Trin. 2.4.155; id. Mil. 2.4.12 et saep.; Ter. And. 3, 1, 1; 3, 2, 38; id. Heaut. 2, 3, 100 et saep.; Cic. Fin. 2, 3, 10; id. N. D. 3, 9, 23; id. Caecin. 29.82; acc. to Quint. 9, 3, 22.-- Perf. subj.: dixis , Plaut. Capt. 1.2.46; Caecil. ap. Gell. 7, 17 fin.: dixem = dixissem , Plaut. Pseud. 1.5.84; inf. dixe = dix isse, Plaut. Fragm. ap. Non. 105, 23; Varr. ib. 451, 16; Arn. init.; Aus. Sept. Sap. de Cleob. 8; inf. praes. pass. dicier, Ter. Eun. 4, 4, 32; Vatin. in Cic. Fam. 5, 9 al.), v. a. [root DIC = DEIK in deiknumi; lit., to show; cf. dikê, and Lat. dicis, ju-dex, dicio], to say, tell, mention, relate, affirm, declare, state; to mean, intend (for syn. cf.: for, loquor, verba facio, dicto, dictito, oro, inquam, aio, fabulor, concionor, pronuntio, praedico, recito, declamo, affirmo, assevero, contendo; also, nomino, voco, alloquor, designo, nuncupo; also, decerno, jubeo, statuo, etc.; cf. also, nego.--The person addressed is usually put in dat., v. the foll.: dicere ad aliquem, in eccl. Lat., stands for the Gr. eipeîn pros tina, Vulg. Luc. 2, 34 al.; cf. infra I. B. 2. g).I. Lit. A. In gen.: Amphitruonis socium nae me esse volui dicere , Plaut. Am. 1.1.228: advenisse familiarem dicito , id. ib. 1.1.197: haec uti sunt facta ero dicam , id. ib. 1.1.304; cf. ib. 2, 1, 23: signi dic quid est? id. ib. 1, 1, 265: si dixero mendacium , id. ib. 1, 1, 43; cf. opp. vera dico , id. ib. 1, 1, 238 al.: quo facto aut dicto adest opus , id. ib. 1, 1, 15; cf.: dictu opus est , Ter. Heaut. 5, 1, 68: nihil est dictu facilius , id. Phorm. 2, 1, 70: turpe dictu , id. Ad. 2, 4, 11: indignis si male dicitur, bene dictum id esse dico , Plaut. Curc. 4.2.27: ille, quem dixi , whom I have mentioned, named, Cic. de Or. 3, 12, 45 et saep.: vel dicam = vel potius, or rather: stuporem hominis vel dicam pecudis attendite , Cic. Phil. 2.12.30; cf.: mihi placebat Pomponius maxime vel dicam minime displicebat , id. Brut. 57, 207; so id. ib. 70, 246; id. Fam. 4, 7, 3 al.-- b. Dicitur, dicebatur, dictum est, impers. with acc. and inf., it is said, related, maintained, etc.; or, they say, affirm, etc.: de hoc (sc. Diodoro) Verri dicitur, habere eum, etc., it is reported to Verres that, etc., Cic. Verr. 2.4.18: non sine causa dicitur, ad ea referri omnes nostras cogitationes , id. Fin. 3, 18, 60; so, dicitur , Nep. Paus. 5, 3; Quint. 5, 7, 33; 7, 2, 44; Ov. F. 4, 508: Titum multo apud patrem sermone orasse dicebatur, ne, etc. , Tac. H. 4, 52; so, dicebatur , id. A. 1, 10: in hac habitasse platea dictum'st Chrysidem , Ter. And. 4, 5, 1: dictum est , Caes. B. G. 1.1.5; Liv. 38, 56; Quint. 6, 1, 27: ut pulsis hostibus dici posset, eos, etc. , Caes. B. G. 1.46.3. Cf. also: hoc, illud dicitur, with acc. and inf., Cic. Fin. 5, 24, 72; id. de Or. 1, 33, 150; Quint. 4, 2, 91; 11, 3, 177 al. --Esp. in histt. in reference to what has been previously related: ut supra dictum est , Sall. J. 96, 1: sicut ante dictum est , Nep. Dion. 9, 5; cf. Curt. 3, 7, 7; 5, 1, 11; 8, 6, 2 et saep.-- c. (See Zumpt, Gram. § 607.) Dicor, diceris, dicitur, with nom. and inf., it is said that I, thou, he, etc.; or, they say that I, thou, etc.: ut nos dicamur duo omnium dignissimi esse , Plaut. As. 2.2.47: cf. Quint. 4, 4, 6: dicar Princeps Aeolium carmen ad Italos Deduxisse modos , Hor. Od. 3.30.10 al.: illi socius esse diceris , Plaut. Rud. 1.2.72: aedes Demaenetus ubi dicitur habitare , id. As. 2.3.2: qui (Pisistratus) primus Homeri libros confusos antea sic disposuisse dicitur, ut nunc habemus , Cic. de Or. 3, 34, 137 et saep.: quot annos nata dicitur? Plaut. Cist. 4.2.89: is nunc dicitur venturus peregre , id. Truc. 1.1.66 et saep. In a double construction, with nom. and inf., and acc. and inf. (acc. to no. b. and c.): petisse dicitur major Titius ... idque ab eis facile (sc. eum) impetrasse, Auct. B. Afr. 28 fin.; so Suet. Oth. 7.-- d. Dictum ac factum or dictum factum (Gr. hama epos hama ergon), in colloq. lang., no sooner said than done, without delay, Ter. And. 2, 3, 7: dictum ac factum reddidi , it was "said and done" with me, id. Heaut. 4, 5, 12; 5, 1, 31; cf.: dicto citius , Verg. A. 1.142; Hor. S. 2, 2, 80; and: dicto prope citius , Liv. 23, 47, 6.-- B. In partic. 1. Pregn. a. To assert, affirm a thing as certain (opp. nego): quem esse negas, eundem esse dicis , Cic. Tusc. 1, 6, 12; cf.: dicebant, ego negabam , id. Fam. 3, 8, 5; and: quibus creditum non sit negantibus, iisdem credatur dicentibus? id. Rab. Post. 12.35.-- b. For dico with a negative, nego is used, q. v.; cf. Zumpt, Gram. § 799; but: dicere nihil esse pulchrius, etc. , Liv. 30, 12, 6; 21, 9, 3 Fabri; so, freq. in Liv. when the negation precedes , id. 30, 22, 5; 23, 10, 13 al.; cf. Krebs, Antibar. p. 355.-- 2. dico is often inserted parenthetically, to give emphasis to an apposition: utinam C. Caesari, patri, dico adulescenti contigisset, etc. , Cic. Phil. 5.18.49; id. Tusc. 5, 36, 105; id. Planc. 12.30; Quint. 9, 2, 83; cf. Cic. Or. 58, 197; id. Tusc. 4, 16, 36; Sen. Ep. 14, 6; id. Vit. Beat. 15, 6; Quint. 1, 6, 24: ille mihi praesidium dederat, cum dico mihi, senatui dico populoque Romano , Cic. Phil. 11.8.20; Sen. Ep. 83, 12; Plin. Ep. 2, 20, 2; 3, 2, 2.-- 3. In rhetor. and jurid. lang., to pronounce, deliver, rehearse, speak any thing. (a). With acc.: oratio dicta de scripto , Cic. Planc. 30 fin.; cf.: sententiam de scripto , id. Att. 4, 3, 3: controversias , Quint. 3, 8, 51; 9, 2, 77: prooemium ac narrationem et argumenta , id. 2, 20, 10: exordia , id. 11, 3, 161: theses et communes locos , id. 2, 1, 9: materias , id. 2, 4, 41: versus , Cic. Or. 56, 189; Quint. 6, 3, 86: causam, of the defendant or his attorney , to make a defensive speech, to plead in defence, Cic. Rosc. Am. 5; id. Quint. 8; id. Sest. 8; Quint. 5, 11, 39; 7, 4, 3; 8, 2, 24 al.; cf. causas (said of the attorney) , Cic. de Or. 1, 2, 5; 2, 8, 32 al.: jus , to pronounce judgment, id. Fl. 3; id. Fam. 13, 14; hence the praetor's formula: DO, DICO, ADDICO; v. do, etc.-- (b). With ad and acc. pers., to plead before a person or tribunal: ad unum judicem , Cic. Opt. Gen. 4, 10: ad quos? ad me, si idoneus videor qui judicem, etc. , id. Verr. 2.2.29.§ 72; Liv. 3.41.-- (g). With ad and acc. of thing, to speak in reference to, in reply to: non audeo ad ista dicere , Cic. Tusc. 3, 32, 78; id. Rep. 1, 18, 30.-- (d). Absol.: nec idem loqui, quod dicere , Cic. Or. 32: est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere , id. Off. 1, 1, 2; so, de aliqua re pro aliquo, contra aliquem, etc., innumerable times in Cic. and Quint.: dixi, the t. t. at the end of a speech , I have done, Cic. Verr. 1 fin. Ascon. and Zumpt, a. h. 1.; thus, dixerunt, the t. t. by which the praeco pronounced the speeches of the parties to be finished , Quint. 1, 5, 43; cf. Spald. ad Quint. 6, 4, 7.--Transf. beyond the judicial sphere: causam nullam or causam haud dico , I have no objection, Plaut. Mil. 5.34; id. Capt. 3.4.92; Ter. Ph. 2, 1, 42.-- 4. To describe, relate, sing, celebrate in writing (mostly poet.): tibi dicere laudes , Tib. 1, 3, 31; so, laudes Phoebi et Dianae , Hor. C. S. 76: Dianam, Cynthium, Latonam , id. C. 1.21.1: Alciden puerosque Ledae , id. ib. 1.12.25: caelestes, pugilemve equumve , id. ib. 4.2.19: Pelidae stomachum , id. ib. 1.6.5: bella , id. Ep. 1, 16, 26; Liv. 7.29: carmen , Hor. C. 1.32.3; id. C. S. 8; Tib. 2, 1, 54: modos , Hor. C. 3.11.7: silvestrium naturas , Plin. 15, 30, 40, § 138 et saep.: temporibus Augusti dicendis non defuere decora ingenia , Tac. A. 1, 1; id. H. 1, 1: vir neque silendus neque dicendus sine cura , Vell. 2, 13.-- b. Of prophecies, to predict, foretell: bellicosis fata Quiritibus Hac lege dico, ne, etc. , Hor. C. 3.3.58: sortes per carmina , id. A. P. 403: quicquid , id. S. 2, 5, 59: hoc (Delphi) , Ov. Tr. 4, 8, 43 et saep.-- 5. To pronounce, articulate a letter, syllable, word: Demosthenem scribit Phalereus, cum Rho dicere nequiret, etc., Cic. Div. 2, 46, 96; id. de Or. 1, 61, 260; Quint. 1, 4, 8; 1, 7, 21 al.-- 6. To call, to name: habitum quendam vitalem corporis esse, harmoniam Graii quam dicunt, Lucr. 3, 106; cf.: Latine dicimus elocutionem, quam Graeci phrasin vocant, Quint. 8, 1, 1: Chaoniamque omnem Trojano a Chaone dixit , Verg. A. 3.335: hic ames dici pater atque princeps , Hor. Od. 1.2.50: uxor quondam tua dicta , Verg. A. 2.678 et saep. --Prov.: dici beatus ante obitum nemo debet , Ov. M. 3.135.-- 7. To name, appoint one to an office: ut consules roget praetor vel dictatorem dicat , Cic. Att. 9, 15, 2: so, dictatorem , Liv. 5.9; 7.26; 8.29: consulem , id. 10.15; 24.9; 26.22 (thrice): magistrum equitum , id. 6.39: aedilem , id. 9.46: arbitrum bibendi , Hor. Od. 2.7.26 et saep.-- 8. To appoint, set apart. fix upon, settle: nam mea bona meis cognatis dicam, inter eos partiam , Plaut. Mil. 3.1.113; cf. Pompon. ap. Non. 280, 19: dotis paululum vicino suo , Afran. ib. 26: pecuniam omnem suam doti , Cic. Fl. 35: quoniam inter nos nuptiae sunt dictae , Afran. ap. Non. 280, 24; cf.: diem nuptiis , Ter. And. 1, 1, 75: diem operi , Cic. Verr. 2.1.57: diem juris , Plaut. Men. 4.2.16: diem exercitui ad conveniendum Pharas , Liv. 36, 8; cf. id. 42, 28, and v. dies: locum consiliis , id. 25, 16: leges pacis , id. 33, 12; cf.: leges victis , id. 34, 57: legem tibi , Hor. Ep. 2, 2, 18; Ov. M. 6.137; cf.: legem sibi , to give sentence upon one's self, id. ib. 13.72: pretium muneri , Hor. C. 4.8.12 et saep.--With inf.: prius data est, quam tibi dari dicta , Pac. ap. Non. 280, 28. --Pass. impers.: eodem Numida inermis, ut dictum erat, accedit , Sall. J. 113, 6.-- 9. To utter, express, esp. in phrases: non dici potest, dici vix potest, etc.: non dici potest quam flagrem desiderio urbis , Cic. Att. 5, 11, 1; 5, 17, 5: dici vix potest quanta sit vis, etc. , id. Leg. 2, 15, 38; id. Verr. 2.4.57.§ 127; id. Or. 17, 55; id. Red. ad Quir. 1, 4; cf. Quint. 2, 2, 8; 11, 3, 85.-- 10. (Mostly in colloq. lang.) Alicui, like our vulg. to tell one so and so, for to admonish, warn, threaten him: dicebam, pater, tibi, ne matri consuleres male , Plaut. As. 5.2.88; cf. Nep. Datam. 5; Ov. Am. 1, 14, 1.--Esp. freq.: tibi (ego) dico , I tell you, Plaut. Curc. 4.2.30; id. Bacch. 4.9.76; id. Men. 2.3.27; id. Mil. 2.2.62 et saep.; Ter. And. 1, 2, 33 Ruhnk.; id. ib. 4, 4, 23; id. Eun. 2, 3, 46; 87; Phaedr. 4, 19, 18; cf.: tibi dicimus , Ov. H. 20, 153; id. M. 9.122; so, dixi, I have said it, i. e. you may depend upon it, it shall be done, Ter. Phorm. 2, 3, 90; 92.-- 11. Dicere sacramentum or sacramento, to take an oath, to swear; v. sacramentum. II. Transf., i. q. intellego, Gr. phêmi, to mean so and so; it may sometimes be rendered in English by namely, to wit: nec quemquam vidi, qui magis ea, quae timenda esse negaret, timeret, mortem dico et deos , Cic. N. D. 1, 31, 86; id. de Or. 3, 44, 174: M. Sequar ut institui divinum illum virum, quem saepius fortasse laudo quam necesse est. At. Platonem videlicet dicis, id. Leg. 3, 1: uxoris dico, non tuam , Plaut. As. 1.1.30 et saep.--Hence, dictum, i, n., something said, i. e. a saying, a word. A. In gen.: haut doctis dictis certantes sed male dictis , Enn. ap. Gell. 20, 10 (Ann. v. 274 Vahl.; acc. to Hertz.: nec maledictis); so, istaec dicta dicere , Plaut. Trin. 1.2.40: docta , id. ib. 2.2.99; id. Men. 2.1.24; Lucr. 5, 113; cf. condocta , Plaut. Poen. 3.2.3: meum , id. As. 2.4.1: ridiculum , id. Capt. 3.1.22: minimum , Cic. Fam. 1, 9: ferocibus dictis rem nobilitare , Liv. 23, 47, 4 al.: ob admissum foede dictumve superbe , Lucr. 5, 1224; cf. facete , Plaut. Capt. 1.2.73; id. Poen. 3.3.24; Ter. Eun. 2, 2, 57; Cic. Off. 1, 29, 104 al.: lepide , Plaut. Most. 1.3.103: absurde , id. Capt. 1.1.3: vere , Nep. Alc. 8, 4: ambigue , Hor. A. P. 449 et saep.--Pleon.: feci ego istaec dicta quae vos dicitis (sc. me fecisse) , Plaut. Casin. 5.4.17.-- B. In partic. 1. A saying, maxim, proverb: aurea dicta , Lucr. 3, 12; cf. veridica , id. 6, 24: Catonis est dictum. Pedibus compensari pecuniam, Cic. Fl. 29 fin. Hence, the title of a work by Caesar: Dicta collectanea (his Apophthegmata, mentioned in Cic. Fam. 9, 16), Suet. Caes. 56.--Esp. freq., 2. For facete dictum, a witty saying, bon-mot, Enn. ap. Cic. de Or. 2, 54 fin. (cf. Cic. ap. Macr. S. 2, 1 fin.); Cic. Phil. 2.17; Quint. 6, 3, 2; 16; 36; Liv. 7.33.3; Hor. A. P. 273 et saep.; cf. also, dicterium.-- 3. Poetry, verse (abstr. and concr.): dicti studiosus , Enn. ap. Cic. Brut. 18, 71: rerum naturam expandere dictis , Lucr. 1, 126; 5, 56: Ennius hirsuta cingat sua dicta corona , Prop. 4 (5), 1, 61.-- 4. A prediction, prophecy, Lucr. 1, 103; Verg. A. 2.115; Val. Fl. 2, 326 al.; cf. dictio.-- 5. An order, command: dicto paruit consul , Liv. 9.41; cf. Verg. A. 3.189; Ov. M. 8.815: haec dicta dedit , Liv. 3.61; cf. id. 7.33; 8.34; 22.25 al.: dicto audientem esse and dicto audire alicui, v. audio.-- 6. A promise, assurance: illi dixerant sese dedituros ... Cares, tamen, non dicto capti, etc. , Nep. Milt. 2, 5; Fur. ap. Macr. S. 6, 1, 34.
|